Lukrecja – słodki, korzenny przysmak, często spotykany w herbatkach ziołowych lub jako cukierki – wydaje się być naturalna. Niestety, w ciąży lepiej powiedzieć jej „nie”. To nie teoria – to zalecenia oparte na badaniach naukowych.

 Główny winowajca: glycyrrhizin (kwas glicyryzynowy)

To substancja aktywna содержащ się w korzeniu lukrecji. Jej działanie to:

• podnosi ciśnienie krwi
• zatrzymuje wodę w organizmie
• zmniejsza poziom potasu (hipokaliemia) ([Verywell Health][1])

U kobiet w ciąży te skutki mogą skutkować nadciśnieniem ciążowym, obrzękami, a nawet poronieniem lub przedwczesnym porodzie ([NCCIH][2], [MomJunction][3], [babyland][4]).

👶 Co mówią badania?

Fińskie badania (Räikkönen i in.) wykazały, że spożycie ≥250 g lukrecji tygodniowo (ok. 500 mg glycyrrhizinu) wiązało się u dzieci z:

  spadkiem IQ o \~7 punktów

  większym ryzykiem ADHD

  wcześniejszym dojrzewaniem dziewczynek ([helsinki.fi][5], [Live Science][6])

Inne badanie (American Journal of Epidemiology) potwierdziło, że duże ilości lukrecji w ciąży mogą skutkować wcześniejszym porodem (<38 tyg) ([NCCIH][2], [Riley Children's Health][7]).

Czy odrobina lukrecji jest OK?

NCCIH (USA) i norweskie instytucje ostrzegają przed dużym spożyciem — 250 g lukrecji tygodniowo to już dużo. Natomiast:

• niewielkie ilości (np. ciasteczko z lukrecją czy odrobina w herbatce) raczej nie stanowią zagrożenia ([helsinki.fi][5], [ScienceDaily][8], [Parents][9])

• Deglycyrrhizinowana lukrecja (DGL)– czyli ta bez glycyrrhizinu – może być bezpieczna, ale…w ciąży dostęp do takich produktów bywa ograniczonyi  warto skonsultować to z lekarzem ([vkm.no][10])

🌿 Rekomendacja dla przyszłych mam

1. Unikaj czarnej lukrecji i produktów zawierających korzeń Glycyrrhiza glabra.

2. Jeśli chcesz korzystać z suszonych ziół lub herbat – wybieraj bez lukrecji.

3. DGL może być opcją, ale dopiero po konsultacji z położną lub dietetykiem.

Przypisy, źródła 

[1]: https://www.verywellhealth.com/dgl-for-acid-reflux-8716649?utm_source=chatgpt.com "DGL for Acid Reflux: How Useful Are Supplements for Symptom Relief?"

[2]: https://www.nccih.nih.gov/health/licorice-root?utm_source=chatgpt.com "Licorice Root: Usefulness and Safety | NCCIH"

[3]: https://www.momjunction.com/articles/is-licorice-root-safe-for-consumption-during-pregnancy_00334731/?utm_source=chatgpt.com "Licorice Root During Pregnancy: Key Risks And Side Effects"

[4]: https://babyland.life/pregnancy-and-birth-process/pregnancy/is-licorice-root-safe-during-pregnancy/?utm_source=chatgpt.com "Is Licorice Root Safe During Pregnancy - babyland.life"

[5]: https://www.helsinki.fi/en/news/healthier-world/new-study-confirms-pregnant-women-should-avoid-liquorice?utm_source=chatgpt.com "A new study confirms: pregnant women should avoid liquorice"

[6]: https://www.livescience.com/57771-pregnant-women-should-avoid-licorice.html?utm_source=chatgpt.com "Here's Why Pregnant Women Should Avoid Eating Licorice"

[7]: https://www.rileychildrens.org/connections/new-study-suggests-women-should-avoid-eating-licorice-during-pregnancy?utm_source=chatgpt.com "Study suggests women should avoid eating licorice during pregnancy"

[8]: https://www.sciencedaily.com/releases/2017/02/170203101542.htm?utm_source=chatgpt.com "Pregnant women should avoid liquorice - ScienceDaily"

[9]: https://www.parents.com/pregnancy/my-body/is-it-safe/black-licorice-not-safe-during-pregnancy/?utm_source=chatgpt.com "Why You Might Want to Avoid Black Licorice Candy If You're Pregnant"

[10]: https://vkm.no/english/riskassessments/allpublications/glycyrrhizeacidinliquoricepossiblehealtheffectsforfetusesandchildren.4.53b03efd15ecf6f80a3d305d.html?utm_source=chatgpt.com "Glycyrrhize acid in liquorice - possible health effects for fetuses and ..."

Lato powoli zbliża się ku końcowi, ale to wcale nie znaczy, że musimy żegnać się z domową zielenią! Sierpień to wciąż doskonały moment, by założyć mały warzywnik na parapecie. Wystarczy kilka doniczek, trochę ziemi i nasion, a świeże listki pojawią się szybciej, niż myślisz.

Jeśli tęsknisz za smakiem młodej rukoli czy aromatycznego koperku, teraz jest idealna chwila, by je wysiać – nawet jeśli nie masz ogrodu, a tylko kuchenne okno z odrobiną słońca 🌞

🪴 Co można zasiać w sierpniu w doniczkach?

👉 1. Rukola

• Wschodzi bardzo szybko, często już po 3–5 dniach.

• Lubi wilgoć i półcień.

• Idealna do kanapek, sałatek i na pizzę.

• Można ją zbierać liść po liściu – rośnie dalej!

👉 2. Roszponka

• Niezwykle delikatna i łagodna w smaku.

• Najlepiej czuje się w chłodniejszych temperaturach – więc sierpień to dobry start.

• Można ją uprawiać także jesienią na balkonie.

• Zbiór możliwy już po 6 tygodniach.

👉 3. Koperek

• Aromatyczny i uniwersalny – do zup, ziemniaków, twarożku.

• Najlepiej wysiewać go gęsto i regularnie przycinać.

• Nie lubi przesuszonej ziemi, warto go codziennie podlewać.

• Można też suszyć na zimę.

👉 4. Pietruszka naciowa

• Nieco wolniej rośnie, ale świetnie znosi warunki domowe.

• Bogata w witaminę C i żelazo.

• Jej listki można zbierać przez wiele tygodni.

• Idealna do zup i dań jednogarnkowych.

   

🌿 Jak zadbać o rośliny na parapecie?

• Światło – najlepiej jasne miejsce, ale bez palącego słońca w południe.

• Podlewanie – regularne, ale niezbyt obfite (ziemia wilgotna, nie mokra).

• Ziemia – lekka, przepuszczalna, możesz dodać odrobinę kompostu.

• Nawożenie – w małych dawkach, najlepiej naturalne (np. biohumus).

• Zbiory – liście zbieraj od zewnętrznej strony, by roślinka dalej rosła

🧺 Warzywnik to coś więcej niż zielenina

Domowy zielnik to mała codzienna radość – wystarczy wyjść do kuchni, by ściąć świeżą natkę czy kilka liści rukoli na śniadanie. To również doskonały sposób, by jeść zdrowiej, bardziej sezonowo i… z dumą ze swoich własnych zbiorów 💚

I nawet jeśli dopiero zaczynasz, nie zniechęcaj się! Sierpień to świetny miesiąc na mały start z doniczkami – a jesień będzie pełna smaku i zapachu świeżej zieleniny.

Sierpień i wrzesień to miesiące, kiedy przyroda hojnie obdarza nas tym, co najlepsze – słodkimi owocami, aromatycznymi warzywami, ziołami i kolorami, które cieszą oczy i smakują najlepiej właśnie teraz. I choć nic nie zastąpi świeżych pomidorów czy malin prosto z krzaka, istnieje sposób, by zatrzymać ich smak na dłużej – domowe przetwory 🌿

Zobacz, jak w prosty i bezpieczny sposób przetwarzać warzywa i owoce na zimę – bez zbędnych konserwantów, sztucznych dodatków czy stresu.

🥒 Dlaczego warto robić przetwory?

✔ Unikasz marnowania żywności – wykorzystujesz nadmiar warzyw i owoców
✔ Wiesz, co jesz – bez zbędnych składników i ukrytego cukru
✔ Oszczędzasz – słoik ogórków własnej roboty kosztuje grosze
✔ Sezonowe smaki nawet zimą – cieszysz się latem w środku stycznia
✔ To zdrowy nawyk – naturalna konserwacja bez chemii

🧺 Co można przetwarzać na zimę?

• Warzywa: pomidory (passata, przecier, ketchup domowy), ogórki (kiszone, konserwowe), cukinia (leczo, musy), buraki (gotowane, tarte, marynowane), papryka (w zalewie, grillowana), fasolka szparagowa, cebula, marchewka

• Owoce: śliwki, jabłka, gruszki, morele, brzoskwinie, maliny, jagody, aronia, porzeczki

• Zioła: bazylia, mięta, oregano – suszone lub zamrożone

   

🥫 Sposoby przetwarzania

1. Pasteryzacja

   • Najpopularniejsza metoda. Przetwory (dżemy, kompoty, sosy) umieszczasz w słoikach, zakręcasz i gotujesz ok. 15–30 min w garnku z wodą.

   • Wskazówka: słoiki i nakrętki zawsze wyparz przed użyciem!

2. Mrożenie

   • Świetne dla ziół, warzyw na zupy, owoców do koktajli.

   • Możesz mrozić fasolkę szparagową, maliny, natkę pietruszki, paprykę pokrojoną w kostkę.

   • Wskazówka: mroź w porcjach – łatwiej wykorzystać.

3. Suszenie

   • Działa idealnie przy jabłkach, śliwkach, gruszkach i ziołach.

   • Użyj suszarki, piekarnika lub powieś na bawełnianym sznurku.

4. Kiszenie i fermentacja

   • Ogórki, kapusta, buraki – kiszonki to naturalne probiotyki.

   • Nie pasteryzuj – przechowuj w chłodnym miejscu, np. piwnicy lub lodówce.

5. Octy, nalewki, syropy

   • Świetne do wykorzystania np. malin, aronii, kwiatów czarnego bzu czy mięty.

   • Idealne do herbat zimą lub jako naturalne wsparcie odporności.

      

📝 Przydatne porady

• Zawsze sprawdzaj, czy słoiki się dobrze zamknęły – wklęsła nakrętka to znak sukcesu.

• Do dżemów używaj minimalnej ilości cukru – możesz dodać pektynę jabłkową.

• Staraj się nie rozgotowywać warzyw i owoców – im mniej obróbki, tym więcej wartości.

• Pamiętaj o opisaniu słoików – co, kiedy i bez paniki zimą 😉

Pomysły na przetwory

• Leczo z cukinii i papryki

• Konfitura z malin z miodem

• Kompot z gruszek i goździków

• Suszone jabłka z cynamonem

• Sos pomidorowy z bazylią

• Kiszone buraki na zakwas

   

🌿 Domowe przetwory to więcej niż jedzenie

To sposób na celebrowanie sezonu, bliskość natury i rytmu pór roku. To trochę magii w słoiku – bo nic tak nie rozgrzewa zimą, jak smak lata zamknięty kilka miesięcy wcześniej.

Nie musisz być mistrzem kuchni ani mieć spiżarni jak z PRL-u. Wystarczy chęć, kilka słoików i garść inspiracji. Spróbuj – Twoje zdrowie Ci za to podziękuje!